Sećanje na kraljevića Tomislava
25 godina nakon što nas je napustio kraljević Tomislav, 12. jula ove godine u Kuli Karađorđevog konaka otvorena je izložba koja budi sećanja i priče o njegovom životu. Kroz fotografije, lične predmete i dokumente, posetioci mogu da osete toplinu njegove ličnosti, posvećenost porodici i ljubav prema Srbiji, ali i duh jednog vremena koje je oblikovalo njegov život.
Život kraljevića Tomislava
Kraljević Tomislav rođen je 19. januara 1928. godine u Beogradu, na veliki praznik Bogojavljenje, kao drugi sin kralja Aleksandra I i kraljice Marije, brat poslednjeg jugoslovenskog kralja Petra II.
Nakon ukidanja monarhije i oduzimanja državljanstva svim članovima kraljevske porodice, kraljević započinje novi život daleko od otadžbine. U engleskoj pokrajini Zapadni Saseks kupuje imanje koje ubrzo postaje njegov dom, ali i prostor u kome će izgraditi sopstveni, skromni i radni ritam života. Posvećuje se voćarstvu, radeći jednako predano kao i nadničari uz koje uči zanat. Na imanju sa hiljadama stabala, oblikovao je svet rada i discipline, daleko od dvorskih zidova u kojima je odrastao.
Iako daleko od Srbije, duhom joj nikada nije okrenuo leđa. Duboko vezan za svoje poreklo, ostao je aktivan u životu srpske emigracije, okupljao je ljude, podržavao crkve i manastire, pomagao obnovu svetinja. Bio je zaštitnik crkve Lazarice u Birmingemu, predsednik odbora za obnovu Hilandara i čovek koji je znao da oko sebe okupi sve one kojima je otadžbina nedostajala.
Početkom 1992. godine vraća se u Srbiju kao prvi član kraljevske porodice koji se nakon Drugog svetskog rata trajno nastanjuje u domovini, na Oplencu, u Zadužbini kralja Petra I, gde je ubrzo postao prepoznat kao skroman, pristupačan i narodu blizak princ.
Posebno je bio prisutan na ratom pogođenim područjima, obilazio je borce Republike Srpske i Republike Srpske Krajine, noseći im pomoć i reči podrške, zajedno sa svojom suprugom, princezom Lindom.
U godinama teške bolesti ostao je veran jednoj odluci: da svoju sudbinu ne odvaja od sudbine naroda. Tokom bombardovanja 1999. godine odbio je lečenje i operacije u inostranstvu. Umesto toga, teško bolestan, obilazio je bombardovana mesta, delio i dobro i zlo sa ljudima koji su ga doživljavali kao nekoga ko ih nikada nije napustio. Njegova lična žrtva, tih i nenametljiv gest lojalnosti, ostala je duboko upamćena.
Preminuo je 12. jula 2000. godine, na dan Sabora Svetih Apostola Petra i Pavla, slavu kripte na Oplencu. Sahranjen je u porodičnoj grobnici, uz poštovanje hiljada ljudi koji su došli da mu odaju počast, sećajući ga se kao čoveka bliskog narodu, gospodstvenog u ponašanju, tihog u gestu i čvrstog u uverenju.
Tragovi jednog života pretočeni u priču
Ideja za izložbu posvećenu kraljeviću Tomislavu potekla je od njegovog najmlađeg sina, NJKV princa Mihaila i upravnika Zadužbine kralja Petra I, Dragana Reljića. Zajedno su osmislili početnu zamisao i pažljivo je sproveli u delo, želeći da kroz izložbu približe život i vrednosti kraljevića Tomislava novim generacijama, ali i da podsete starije na principe i ideale koje je negovao.
Priprema je krenula iz porodične arhive, gde su predmeti koji do sada nisu viđeni u javnosti čuvali uspomene i priče o njegovom životu. Fotografije, dokumenta i lični predmeti pažljivo su birani kako bi posetioci kroz svaki eksponat mogli da osete toplinu njegove ličnosti i ljubav prema Srbiji.
Svaki detalj izložbe osmišljen je tako da posetioce poveže sa pričom o čoveku koji je uvek živeo uz svoj narod, čak i kada je bio daleko od otadžbine.
Duh prošlih vremena oživljen u Kuli Karađorđevog konaka
Tog jutra, 12. jula 2025. godine, pre otvaranja same izložbe, služen je parastos voljenom kraljeviću Tomislavu. Parastosu su prisustvovali članovi njegove porodice: supruga NJKV princeza Linda, najmlađi sin NJKV princ Mihailo sa suprugom NJKV princezom Ljubicom, kao i njihove ćerke, unuke kraljevića Tomislava, NJKV princeza Natalija i NJKV princeza Isidora. Parastos su održali sveštenici Oplenačkog namesništva, a venac su, pored porodice, položili i upravnik Zadužbine kralja Petra I, Dragan Reljić, kao i drugi poštovaoci života kraljevića Tomislava.
Nakon toga, u Kuli Karađorđevog konaka, NJKV princ Mihailo obratio se prisutnima, istakavši koliko mu znači što, i 25 godina nakon smrti njegovog oca, ljudi i dalje pamte i prepričavaju njihove susrete sa kraljevićem koji je poslednje godine svog života proveo upravo na Oplencu. Zahvalio se svima koji su radili sa njim na izložbi, ali i svima koji čuvaju od zaborava ime i delo njegovog oca.
Prisutnima su se obratili i Dragan Reljić, ispred Zadužbine kralja Petra I, kao i Dragomir Acović, arhitekta, istoričar umetnosti, publicista, heraldičar i veksilolog u penziji, član krunskog veća, kao i dugogodišnji prijatelj kraljevića, vajar Zoran Turkan.
Posle obraćanja, prisutni su imali priliku da pogledaju izložbu i prvi put vide predmete iz života kraljevića Tomislava koji do tada nisu bili prikazani javnosti, otkrivajući detalje i uspomene koje su sačuvale priče o njegovom životu, vrednostima i nasleđu.
Iz prošlih vremena ka budućim generacijama
Odvojite malo vremena i posetite kompleks Zadužbine kralja Petra I i izložbu posvećenu kraljeviću Tomislavu. Upoznajte se sa životom, vrednostima i pričama jednog od najomiljenijih članova dinastije Karađorđević, osetite duh vremena u kojem je živeo i inspiraciju koju ostavlja budućim generacijama.
